Kategori

Ontolojik Mühendislik Laboratuvarı

Tekilleşme, benzeşme ve post-modern paradigmanın küresel siyasetteki yansımaları.

Sayfa 9 / 15

Meta-Gerçeklik: Temsil ve Gerçeğin Organizasyon Formülü

Bu makale, temsil ile gerçek arasındaki ilişkiye dair klasik ve post-modern teorilerin ötesine geçen yeni bir model önerir. Gerçek ortadan kalkmaz ve temsil onun yerini almaz; bunun yerine iki alan organize biçimde birlikte çalışır. Makale bu ilişkiyi “meta-gerçeklik” kavramı ve gerçek = olgusal sabit / temsil = duyusal organizasyon formülü üzerinden açıklayarak modern medya ve yapay zekâ çağında deneyimin nasıl kurulduğunu analiz eder.

11 Mart 202690

Kavram Mimarisi

Pas Operatörü: Sıralamayı Bozmayan Yokluk

“Pas” kelimesinden hareketle geliştirilen bu makale, sıralamayı bozmadan yokluğu temsil eden bir kavramsal operatörü inceler. Pas, eksikliği tamamlamayan fakat sembolik bir yer tutucu aracılığıyla düzenin sürekliliğini koruyan bir mekanizma olarak ele alınır; böylece dil, zihin ve sistem mantığı arasında yeni bir ilişki kurulur.

10 Mart 202680

Kavram Mimarisi

İstisna Yanılsaması: Kriz, Yoğunlaşma ve Gücün Yeniden Dağılımı

Kriz gerçekten düzenin zıttı mı, yoksa yalnızca düzenin kendi sınırını adlandırma biçimi mi? Bu makale, “istisna” kavramının ontolojik değil semantik bir üretim olduğunu göstererek kriz anlarının çoğu zaman sistemin çöküşü değil, güç ilişkilerinin yoğunlaşması ve yeniden dağılımı olduğunu savunuyor. 2008 finans krizi, petrol şokları ve pandemi gibi tarihsel örnekler üzerinden krizlerin nasıl stratejik sıçrama momentlerine dönüştüğü analiz ediliyor.

9 Mart 202696

Kavram Mimarisi

Bebek Teorisi

Bebek figürü yalnızca biyolojik bir başlangıcı değil, kimlikler, statüler ve toplumsal katmanlar oluşmadan önceki ham varoluş hâlinin fenomenolojik temsilini ortaya koyar. Bu metin, bebeği katmanlaşmış toplum içinde öznenin görünür temsili, toplumsal hafızanın ontolojik hatırlatma mekanizması ve insan varoluşunun zaman–mekân döngüsünü kuran bir figür olarak ele alan özgün bir ontolojik çerçeve önerir.

7 Mart 2026111

Kavram Mimarisi

Yapay Zekâ: Eylemin Yeni Mantık Rejimi

Yapay zekâ yalnızca yeni bir teknoloji değil, eylemin işleyiş mantığını dönüştüren bir rejimdir. Bu analiz, klasik eylem teorisinin doğrusal yapısının AI sistemleriyle nasıl değiştiğini ve eylemin artık doğrudan sonuç üretmekten çok sonuçların ortaya çıkabileceği bağlamları kuran bir süreç hâline geldiğini inceler.

6 Mart 2026129

Kavram Mimarisi

Mekânsal İdealizm: Değerlerin Merkezden Dışarıya Göçü

Modern kurumsal sistemler değerleri üretmez, onları işlevsel normlara dönüştürür. Bu makale, ideallerin metafizik bir alanda değil toplumsal mekânın periferisinde varlığını sürdürdüğünü savunan Mekânsal İdealizm çerçevesini ortaya koyar ve normatif düzenin artık içeriden değil dışarıdan ölçülen bir yapı hâline geldiğini gösterir.

5 Mart 202674

Kavram Mimarisi

Tanrı Yıkanmaz: Panenteist İçkinlikte Arınma Ritüellerinin Mantığı

Tanrı gerçekten yıkanır mı? Bu analiz, panenteist içkinlik anlayışında arınma ritüellerinin Tanrı’nın özünü değil, ontik tezahürün zamansal kalınlaşmasını hedeflediğini savunur. Masi Magam’dan Şinto ve diğer içkin geleneklere uzanan karşılaştırmalı örneklerle, arınmanın bir temizlik değil, ontik yoğunlaşmanın periyodik askıya alınması olduğunu gösterir.

3 Mart 202698

Kavram Mimarisi

Test Üzerine: Bağlamsal Artış Yöntemi

Bu makale, “test” ile “nihai teşebbüs” arasındaki farkın türsel değil derecesel olduğunu savunur ve teknik eylemi geri dönüşsüzlük maliyeti üzerinden okuyan yeni bir analiz çerçevesi önerir. Bağlamsal Artış Yöntemi, ilerlemeyi ontik icat değil, aynı eylemin daha ağır bağlamlarda sabitlenmesi olarak yeniden tanımlar.

2 Mart 202692

Kavram Mimarisi

Cesedin Egemenliği: Ölümde Saflaşan İktidar

İktidarın yaşayan özneye içkin bir güç olmadığı; belirli bedenlere atfedilen ve ölümden sonra da sürebilen bir statü olduğu savunulur. Egemenlik, eylem kapasitesinden arındığında en saf hâliyle ölü bedende görünürleşir. Bu makale, ölüm-sonrası bedenin egemenliğin soyut ve bedensel doğasını eşzamanlı açığa çıkaran paradigmatik taşıyıcı olduğunu gösterir.

1 Mart 202686

Kavram Mimarisi

Ay Tutulması Üzerine: Kozmik Negatif Temsil

Ay tutulması, geleneksel olarak Ay’ın kararması olarak okunur; oysa fenomenin gerçek öznesi Dünya’dır. Bu çalışma, tutulmayı Dünya’nın Ay üzerinde bıraktığı gölge üzerinden kozmik temsilin görünürleşmesi olarak yeniden yorumlar. Dünya burada yalnızca astronomik cisim değil, öznenin evrendeki konumunu taşıyan ve negatif iz üreterek görünür olan temsil düğümü haline gelir. Tutulma böylece göksel olay değil, varlığın yokluk izi üzerinden belirdiği kozmik negatif temsil fenomeni olarak kavramsallaştırılır.

28 Şubat 2026100

Kavram Mimarisi

Toprak: Zemin mi İçerik mi? Modernleşmenin Mekânsal Paradoksu

Bu makale, modernleşme sürecinde toprağın varoluşsal zemin statüsünden üretim ve mülkiyet içeriğine dönüşmesini, buna karşılık ritüel ve sembolik pratikler aracılığıyla hâlâ mekânsal referans olarak korunmasını analiz eder. Toprağın aynı anda hem zemin hem içerik olarak tutulduğu bu çift konumun, modern toplumda mekân kategorisinin erimesini engelleyen temel düzenek olduğu gösterilir.

27 Şubat 2026132

Kavram Mimarisi

Köşeler Üzerine: Mutlak Akışta Ayırt Edilebilirliğin Ontolojisi

Mutlak akış ontolojisi içinde evrenin kesintisiz süreklilikten oluştuğu; ayırt edilebilirliğin ise bu akışın köşe adı verilen yönsel kırılma noktalarında ortaya çıktığı savunulur. Makale, nesne, kavram ve bilmenin sürekliliğin kendisinden değil, kırılmaların epistemik sabitlenmesinden doğduğunu gösteren özgün bir köşe ontolojisi modeli kurar.

25 Şubat 2026133